Z okazji Dnia Matki motyw matki i macierzyństwa w polskiej sztuce ludowej stał się tematem spotkania Klubu Poetów i Twórców Ludowych Ziemi Jasielskiej „Michalina”.
Rozmowa koncentrowała się m.in. wokół przedstawień macierzyństwa w rzeźbie ludowej, malarstwie oraz przydrożnych kapliczkach, tak licznie spotykanych również na Jasielszczyźnie i terenach Beskidu Niskiego.
Teresa Macek, prezes Klubu, przywołała wybrane przykłady ludowych Madonn, podkreślając, że w rzeźbie ludowej najczęściej pojawiają się sakralne wyobrażenia matki.
W malarstwie polskim odnajdujemy liczne przedstawienia macierzyństwa – od czułych portretów matek z dziećmi po alegoryczne ukazania matki jako opiekunki narodu. Motyw ten pojawia się m.in. w twórczości Wyspiańskiego, Chełmońskiego czy Stryjeńskiej. W sztuce polskich artystów matka jest kimś więcej niż bohaterką obrazu – staje się symbolem siły, miłości i poświęcenia – powiedziała.
Wspomniano także o twórcach związanych z regionem jasielskim – Antonim Bolku z Dębowca, Andrzeju Tarce z Roztok oraz Adamie Rąpale z Jasła, których rzeźby często nawiązują do tematyki religijnej, ukazując matkę jako symbol opieki, czułości i troski.
Uczestniczki spotkania zwróciły również uwagę na popularny w sztuce ludowej motyw „Piety”, ukazujący macierzyństwo w wymiarze cierpienia i współodczuwania bólu. Szczególne zainteresowanie wzbudziły przykłady przydrożnych figur i kapliczek maryjnych z terenu Jasielszczyzny, fundowanych często jako wotum za ocalenie rodziny lub narodziny dziecka. Podkreślano, że ludowe przedstawienia matek – zarówno sakralne, jak i świeckie – pozostawały zawsze bardzo bliskie codziennemu doświadczeniu człowieka.
„Michaliny” czytały również swoje wiersze poświęcone matkom. Były one pełne tęsknoty, wdzięczności oraz refleksji nad miłością i opieką, których doświadcza się niezależnie od wieku.
Spotkanie skłoniło do refleksji nad uniwersalnym wymiarem macierzyństwa obecnym w kulturze ludowej. Rozmowy dotyczyły nie tylko sztuki i tradycji, ale także samej istoty bycia matką – troski, poświęcenia, siły i odpowiedzialności przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Niezależnie od formy artystycznego wyrazu motyw matki pozostaje jednym z najbardziej poruszających i ponadczasowych tematów ludzkiej wrażliwości.
Spotkanie odbyło się 26 maja 2026 w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Jaśle.
