Podczas ostatniego spotkania Klubu „Michalina” uczestniczki pochyliły się nad tematyką teatru obrzędowego i jasełek w tradycji lokalnej regionu jasielskiego. Była to okazja do przypomnienia dawnych form widowiskowych, które przez wieki towarzyszyły mieszkańcom wsi i miasteczek Podkarpacia, wpisując się w rytm kalendarza obrzędowego i liturgicznego.
W trakcie spotkania zwrócono uwagę na fakt, że jasełka – choć kojarzone przede wszystkim z inscenizacją narodzenia Jezusa – miały w tradycji ludowej znacznie szersze znaczenie. Stanowiły one ważny element teatru obrzędowego, łącząc w sobie religijną narrację z lokalnym doświadczeniem wspólnoty. Przedstawienia te były wzbogacane o pieśni kolędowe, dialogi inspirowane mową potoczną oraz postacie znane z ludowych widowisk, takie jak Herod, Diabeł czy Śmierć. Żywym tego przykładem było pokazanie zebranym własnoręcznie zrobionych kukiełek przez Marię Słowik do „Święcańskiej Szopki”, które od wielu lat towarzyszą jej w tej inscenizacji. Artystka odtworzyła również nagrania napisanych przez siebie kolęd i podkłady głosów, należących do jej sąsiadów.
Podczas rozmowy dużo czasu poświęcono tematowi kolędowania, które w regionie jasielskim często przybierało formy teatralne – chodzenie z gwiazdą lub szopką, odgrywanie krótkich scenek oraz wspólne śpiewanie kolęd. Były to działania o charakterze wspólnotowym, angażujące różne pokolenia i wzmacniające więzi społeczne. Często skromne dekoracje, własnoręcznie przygotowywane kostiumy i naturalna ekspresja wykonawców sprawiały, że najważniejszy był sam akt wspólnego przeżywania świątecznego czasu, a nie teatralny rozmach.
„Michaliny” wspominały własne występy, kiedy były dziećmi i emocje związane z wizytą Drobów. Przypomniały również kilka kolęd, śpiewanych w ich miejscowościach, życzenia kolędnicze i przysłowia: „Gdzie kolędnicy nie chodzą, tam się kłosy nie rodzą”.
Tradycja jasełek i teatru obrzędowego pozostaje nadal żywa. Współczesne przedstawienia organizowane przez szkoły, parafie i domy kultury w regionie jasielskim pełnią dziś również funkcję edukacyjną, przekazując młodszym pokoleniom wiedzę o dawnych obyczajach i lokalnym dziedzictwie kulturowym.
Spotkanie Klubu „Michalina” stało się nie tylko przypomnieniem bogatej tradycji teatralnej regionu, lecz także okazją do refleksji nad znaczeniem wspólnego przeżywania obrzędów, które od pokoleń budują tożsamość lokalnej społeczności.
Spotkanie odbyło się 20 stycznia 2026
